Бөлүмдөр
Дүйшөмбү, 14-октябрь
Ош облусуКара-Кулжа району 24.12.2018 12:11 На русском

Айыл турмушу: Кара-кулжалык тургун Америкадан алынган сөөлжандарды багып, жер семирткич өндүрүүдө (видео)

Turmush -  Кара-Кулжа районунун Кеңеш айылынын 30 жаштагы тургуну Талант Кудайбердиев Американын Калифорния штатынан алынып келинген сөөлжандарды багып жатат. Ал сөөлжандар малдын кыгын органикалык жер семирткич катары иштетип чыгарарын аймактык кабарчы менен болгон маегинде айтып берди.

Органикалык жер семирткич, тактап айтканда биогумус 3 жылдан 5 жылга чейин жердин кыртышын өзгөртпөй, мол түшүм алууга жардам берет. Дыйкандардын капчыгын калыңдаткан сөөлжандар жума сайын 27-28 личинка таштайт.

«Сыналгыдан баткендик Райхан аттуу эже сөөлжан багарын көрүп калгам. Кызыгуу пайда болуп, ал эжени издей баштадым. Телефон номурун алып байланышып, Баткенден сөөлжандарды алып келдим. Ал сөөлжандар Калифорниядан алынып келинген экен. Райхан эже көп жылдардан бери сөөлжан баккандыктан менин үйүмө келип, сөөлжан багуунун сырларын үйрөттү. Учурда 3 чуңкурда сөөлжан багам. Алар жерге тарап кетпөөсү үчүн тереңдиги 1,5 метр, туурасы 1 метр, узуну 10 метрдей болгон чуңкурларды казып, цементтеп чыктым. Чуңкурларга 10 күн турган малдын кыгы менен сөөлжандарды салып, үстүн жаап койгом. Сөөлжандар өздөрү 2-3 айда толугу менен малдын кыгын органикалык жер семирткич кылып иштеп чыгарат. Даяр болгон биогумус дароо капкара болуп билинет», - деди ал.

Талант мырзанын айтымында, сөөлжандарды багуу көп эмгекти талап кылат. Ал эми даярдалган биогумус эленип, кургатылган соң гана сатыкка чыгарылат.

«Сөөлжандар тез көбөйөт. Алгач 3 айдын ичинде 200 кг биогумус алсам, кийинки 3 айда 1,5 тонна биогумус алууга жетиштим. 1 кг биогумусту 25 сомдон сатып жатам. Сөөлжандар ар дайым нымдуулукту сактап турушат. Жайында жума сайын суу куюп турам. Ал эми кышкысын сууга муктаж болушпайт. Органикалык жер семирткич минералдык жер семирткичтерге (азот) салыштырмалуу узакка чыдайт. Дыйкандар үчүн дагы өтө ыңгайлуу», - деди ал.

Учурда Кара-Кулжа району боюнча Талант Кудайбердиев гана сөөлжан багат. Эми башка жергиликтүү жашоочулар да сөөлжан багууга кызыгып баштады.

«Алгач эл түшүнбөй жаткан. Жер семирткичти пайдаланып көргөндөн кийин гана кызыгуу пайда болуп, "сөөлжан сатып алабыз" деп келип жатышат. Ишкердикти быйыл гана баштагандыктан сөөлжандарды сатыкка чыгара элекмин», - деди ал.

Ал эми карындашы Мираида Темир кызынын айтымында, биогумус ар бир өсүмдүктүн тез жетилүүсүн шарттайт.

«Буга чейин биз гүлдөрдү да жакшы өстүрө алчу эмеспиз. Азыр биогумусту салып койсок гүлдөр тез чоңоюп, узак убакытка чейин түсүн өзгөртпөй жакшы өсүүдө», - деди ал.

Талант Кудайбердиев сөөлжан багуудан тышкары жарым карлик сортундагы алмаларды өстүрүүдө. Ал 30 сотых жерге 250 түп алманын көчөтүн отургузган.

Бул макала Turmush басылмасынын интеллектуалдык жана автордук менчиги болуп саналат. Материалды сайттан көчүрүп алуу редакциянын жазма уруксаты менен гана мүмкүн.
Пикирлер
Для добавления комментария необходимо быть нашим подписчиком
×